SARKOIDOZA A STAWY, MIĘŚNIE I KOŚCI
Sarkoidoza może zajmować wiele części ciała, w tym stawy, mięśnie i kości. Około 1 na 5 pacjentów z sarkoidozą ma takie objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego. Tutaj znajdują się dodatkowe informacje o objawach, badaniach i leczeniu sarkoidozy zajmującej stawy, mięśnie i kości.
Kości
Sarkoidoza może wpływać na kości na dwa sposoby: bezpośrednio poprzez stan zapalny w kości oraz pośrednio poprzez leczenie podejmowane w celu łagodzenia objawów sarkoidozy.
Objawy
Większość osób z sarkoidozą kości nie odczuwa objawów. Wszelkie zmiany kostne spowodowane tym schorzeniem są widoczne w badaniach obrazowych. Lekarz często będzie chciał wykonać dodatkowe badania: zmiany te mogą być również spowodowane innymi schorzeniami i ważne jest ustalenie, czy wynikają z sarkoidozy.
Jeżeli kości są zajęte, zmiana leczenia sarkoidozy może nie być konieczna, zwłaszcza gdy nie powodują one żadnych objawów. Czasem jednak lekarz może zalecić leki działające na układ odpornościowy, podobnie jak przy leczeniu chorób stawów lub mięśni.
Działania niepożądane leczenia: pacjenci z sarkoidozą są często leczeni kortykosteroidami (prednizolonem). Może to powodować rozmiękanie kości (osteoporozę). Ścieńczenie kości nie wywołuje objawów, lecz sprawia, że kości są osłabione, bardziej kruche i bardziej podatne na złamania.
Badania
U pacjentów długotrwale leczonych steroidami można przeprowadzić badanie przesiewowe w kierunku osteoporozy za pomocą pomiaru gęstości kości (badania 'DEXA'). Badanie to mierzy wytrzymałość kości i może pomóc w doborze leczenia. Lekarz może również zmierzyć stężenia wapnia i witaminy D. Sarkoidoza może wpływać na ich poziom, a są one ważne dla zdrowia kości.
Leczenie
Istnieje wiele metod leczenia, które pomagają wzmacniać kości i zapobiegać złamaniom. Najczęściej przepisywanym lekiem jest kwas alendronowy przyjmowany raz w tygodniu. Czasami przepisuje się go razem z suplementami wapnia i/lub witaminy D.
Ponieważ osoby z sarkoidozą mogą mieć skłonność do wysokiego stężenia wapnia, ważne jest, aby przed rozpoczęciem przyjmowania jakichkolwiek suplementów diety oznaczyć stężenia wapnia i witaminy D. Następnie ich poziomy będą regularnie kontrolowane w badaniach krwi. Dodatkowe porady można znaleźć na stronie internetowej SarcoidosisUK.
Porada
Dbaj o zdrowe kości:
-bądź aktywny fizycznie
-spożywaj wystarczającą ilość wapnia (nabiał, owoce i warzywa)
-zapewnij sobie wystarczającą ilość witaminy D (światło słoneczne)
Stawy
Przewlekły ból stawów dotyczy mniej niż 1% wszystkich pacjentów z sarkoidozą. Ważne jest, aby lekarz wiedział o objawach ze strony stawów, ponieważ korzystna może być zmiana leczenia lub fizjoterapia.
Objawy: sarkoidoza może zająć każdy staw, ale najczęściej zajęte są stawy stóp, skokowe i kolanowe.
Objawy zazwyczaj obejmują:
-ból
-sztywność i sztywność
-obrzęk, czasami o czerwonym zabarwieniu
Badania
Ból stawów rozpoznaje się po konsultacji z lekarzem. Niekiedy potrzebne są dalsze badania. Mogą one obejmować zdjęcia rentgenowskie stawów lub inne badania obrazowe (USG lub MRI). Lekarz może pobrać próbkę płynu z obrzękniętego stawu za pomocą igły i strzykawki (biopsja).
Leczenie
Istnieje wiele metod leczenia, które mogą zmniejszyć objawy w stawach. Mogą obejmować niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), kortykosteroidy (prednizolon) lub inne leki działające na układ odpornościowy, takie jak metotreksat.
Porady
Stawy objęte stanem zapalnym mogą boleć i ograniczać codzienną sprawność ruchową. Mimo to staraj się codziennie poruszać i ćwiczyć. Ćwiczenia mogą pomóc zmniejszyć sztywność odczuwaną wokół stawów. Jeżeli w wyniku ćwiczeń wystąpi umiarkowany lub silny ból stawów, natychmiast przerwij i skonsultuj się z lekarzem.
'Zespół Löfgrena'
U niektórych pacjentów mogą nagle wystąpić ból i obrzęk stawów, najczęściej skokowych. Jednocześnie na podudziach mogą pojawić się bolesne czerwone lub fioletowe guzki. Te zmiany skórne nazywają się 'rumieniem guzowatym'. Gdy objawy te występują razem, lekarz może zlecić zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej w celu poszukiwania powiększonych węzłów chłonnych w klatce piersiowej.
Te węzły chłonne zwykle nie powodują żadnych objawów. Połączenie tych objawów stawowych, zmian skórnych (rumienia guzowatego) i powiększonych węzłów chłonnych w klatce piersiowej widocznych na zdjęciu rentgenowskim nazywa się 'zespołem Löfgrena'. Jest to schorzenie sezonowe, występujące najczęściej wiosną i jesienią, gdy zmienia się temperatura.
Leczenie
'Zespół Löfgrena' często ustępuje samoistnie, bez konieczności stosowania określonych leków. Czasami przez krótki okres podaje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) lub kortykosteroidy (prednizolon), aby złagodzić objawy.
Mięśnie
Zajęcie mięśni w sarkoidozie jest stosunkowo rzadkie. U niektórych osób mogą powstawać guzki w mięśniach, które bywają bolesne. W innych przypadkach zajęcie mięśni jest mniej swoiste i może powodować uczucie osłabienia mięśni. Ważne jest, aby poinformować lekarza, jeśli pojawią się takie objawy.
Diagnostyka
Może ona obejmować badania obrazowe mięśni (MRI lub PET-TK), badania elektryczne mięśni albo pobranie próbki mięśnia (biopsję). Biopsje mięśni to proste zabiegi, które można wykonać w znieczuleniu miejscowym.
Leczenie
Gdy sarkoidoza zajmuje mięśnie, leczenie zazwyczaj polega na połączeniu kortykosteroidów (prednizolonu) z innymi lekami działającymi na układ odpornościowy (np. azatiopryną lub metotreksatem).
Informacje zebrano z pomocą ekspertów w dziedzinie sarkoidozy, dr. K. Bechmana i dr. J. Gallowaya, reumatologia, Kings College Hospital, Londyn.
