Inhibitory TNF-alfa stosowane poza zatwierdzonymi wskazaniami
Inhibitory TNF-alfa stosowane poza zatwierdzonymi wskazaniami mogą łagodzić trudną do leczenia sarkoidozę
„Leczenie może zapobiegać pogorszeniu sarkoidozy pozapłucnej”
Stosowanie inhibitorów TNF-alfa poza zatwierdzonymi wskazaniami może pomóc niektórym osobom z trudną do leczenia sarkoidozą złagodzić objawy lub zapobiec ich pogorszeniu, jak wynika z badania będącego metaanalizą.
Dane pokazały również, że inhibitory te, zwłaszcza Remicade (infliksymab), mogą działać nieco lepiej u pacjentów z objawami sarkoidozy także poza płucami (sarkoidoza pozapłucna) niż u osób, u których zajęte są wyłącznie płuca (sarkoidoza płucna).
Badanie „Rola leków skierowanych przeciw czynnikowi martwicy nowotworów alfa w leczeniu sarkoidozy: metaanaliza” opublikowano w European Journal of Internal Medicine.
Około 1 na 10 pacjentów z sarkoidozą w USA stosuje inhibitory TNF-alfa poza zatwierdzonymi wskazaniami
Sarkoidoza występuje, gdy białe krwinki gromadzą się w małe skupiska, nazywane ziarniniakami, i wywołują stan zapalny (obrzęk) tkanek organizmu. Większość osób z sarkoidozą ma problemy z płucami, które często objawiają się dusznością i uporczywym suchym kaszlem.
Wiele osób nie wymaga leczenia, ale jeśli zaleca się leczenie farmakologiczne, zwykle obejmuje ono kortykosteroidy, które pomagają zmniejszyć stan zapalny. Jeśli kortykosteroidy nie wystarczają lub pojawiają się obawy związane z działaniami niepożądanymi, czasami można zastosować inne metody leczenia immunosupresyjnego.
Chociaż inhibitory TNF-alfa nie są zatwierdzone do leczenia sarkoidozy, poza zatwierdzonymi wskazaniami stosuje je około jeden na 10 pacjentów z sarkoidozą w USA, którzy nie reagują dobrze na inne leki.
Inhibitory TNF-alfa działają poprzez blokowanie aktywności TNF-alfa, cząsteczki obecnej w dużych ilościach w tkankach objętych zapaleniem, gdzie pomaga ona podtrzymywać stan zapalny. Oczekuje się, że poprzez hamowanie TNF-alfa leczenie to zmniejszy stan zapalny. Dane dotyczące skuteczności leczenia anty-TNF-alfa w trudnej do leczenia (opornej) sarkoidozie są „niejednorodne i niejednoznaczne” – napisali badacze.
Metaanaliza objęła łącznie 398 pacjentów z sarkoidozą
Aby dowiedzieć się więcej, zespół badaczy z Iranu i USA przeprowadził metaanalizę, czyli rodzaj analizy łączącej dane z szeregu różnych badań opisanych w literaturze. Przeprowadzili oni przegląd systematyczny badań opublikowanych do 10 kwietnia 2022 r., w których opisano skuteczność inhibitorów TNF-alfa u osób z sarkoidozą płucną i pozapłucną w badaniach klinicznych.
Spośród 22 badań ocenionych pod kątem kwalifikacji do metaanalizy włączono osiem, obejmujących łącznie 398 pacjentów z sarkoidozą. Większość tych badań klinicznych przeprowadzono w USA. W czterech badano Remicade, w dwóch stosowano etanercept (sprzedawany między innymi jako Enbrel), w jednym oceniano adalimumab (sprzedawany jako Humira, z dostępnymi lekami biopodobnymi), a w jednym badano Simponi (golimumab) w połączeniu ze Stelarą (ustekinumab).
Średni wiek pacjentów wynosił 48,5 roku, a okres leczenia trwał od 14 tygodni (3,5 miesiąca) do 45 tygodni (około 10 miesięcy). Wszystkie leki podawano we wstrzyknięciach podskórnych, z wyjątkiem Remicade, który podawano bezpośrednio do krwiobiegu.
Sukces leczenia, definiowany jako zmniejszenie objawów lub brak postępu choroby, zaobserwowano u 69,9% osób z sarkoidozą płucną. U osób z sarkoidozą pozapłucną odsetek ten był nieco wyższy (74,5%).
Przy analizie odsetków powodzenia leczenia w przypadku zajęcia różnych narządów wydaje się, że Remicade działa najlepiej, zarówno w sarkoidozie płucnej (80%–100% powodzenia), jak i pozapłucnej (93%–100% powodzenia).
Etanercept wiązał się z odsetkiem powodzenia leczenia wynoszącym 31% u pacjentów z sarkoidozą płucną i 66% u osób z objawami ocznymi. W przypadku zmian skórnych związanych z sarkoidozą leczenie adalimumabem zmniejszyło lub ustabilizowało objawy u 60% pacjentów, podczas gdy połączenie Simponi–Stelara wiązało się z odsetkiem powodzenia wynoszącym 32%.
Chociaż metaanaliza była ograniczona do zaledwie kilku badań klinicznych, „leczenie opornej sarkoidozy lekami [anty-TNF-alfa] było skuteczne zarówno w sarkoidozie płucnej, jak i pozapłucnej, przy czym nieco większą skuteczność zaobserwowano w sarkoidozie pozapłucnej” – napisali badacze.
„Stwierdziliśmy, że skuteczność różniła się w zależności od umiejscowienia choroby i wyboru leku” – napisał zespół, dodając, że Remicade był „najczęściej stosowanym i najskuteczniejszym ... lekiem w różnych rodzajach sarkoidozy”.
Chociaż adalimumab i etanercept wykazały stosunkowo wysokie odsetki powodzenia w sarkoidozie pozapłucnej, dane nie przemawiają za stosowaniem Simponi i Stelary w sarkoidozie.
„Chociaż [inhibitory TNF-alfa] są ostatnią opcją leczenia dla niektórych pacjentów, wydają się praktyczną i korzystną opcją terapeutyczną” – napisali badacze.
Zespół stwierdził w podsumowaniu, że do potwierdzenia tych wyników potrzebne są przyszłe, odpowiednio kontrolowane badania kliniczne, „wykorzystujące ustandaryzowaną definicję obiektywnego sukcesu leczenia”.
Autorka: dr Margarida Maia
Margarida Maia, PhD | 6 stycznia 2023
Źródło: https://sarcoidosisnews.com/news/off-label-tnf-alpha-inhibitors-ease-hard-treat-sarcoidosis/