Wapń w moczu i wapń we krwi
Hiperkalcemia i hiperkalciuria
Hiperkalcemia (zbyt dużo wapnia we krwi) i hiperkalciuria (zbyt dużo wapnia w moczu) mogą występować u niewielkiej, ale znaczącej liczby pacjentów z sarkoidozą. Nieprawidłowy metabolizm wapnia jest najprawdopodobniej związany ze zwiększoną aktywnością enzymu obecnego w organizmie (1-alfa hydroksylazy) u pacjentów z sarkoidozą, odpowiedzialnego za wytwarzanie kalcytriolu (aktywnej postaci witaminy D).
Hiperkalcemia
Hiperkalcemię odnotowano u 5-10% pacjentów z sarkoidozą. Wynika ona ze zwiększonej ilości enzymu (1-alfa hydrolazy) u pacjentów z sarkoidozą, który przekształca wszystkie formy witaminy D (ekspozycja na słońce, dieta, suplementy) w jej aktywną postać. Hiperkalcemia negatywnie wpływa na zdolność organizmu do wykonywania jego prawidłowych funkcji, co w niektórych przypadkach może zagrażać życiu. Hiperkalcemia wiąże się z zaburzeniami czynności nerek, a nawet ich niewydolnością nawet u połowy pacjentów z hiperkalcemią.
Gdy rutynowe badania krwi (wykonywane w celu wyjaśnienia objawów lub przypadkowo) wykażą hiperkalcemię u pacjenta z sarkoidozą, konieczne będzie sprawdzenie stężenia witaminy D, PTH i wapnia w 24-godzinnej zbiórce moczu, a także czynności nerek (mocz, kreatynina, elektrolity). Należy wykluczyć pierwotną nadczynność przytarczyc. Ekspozycja na słońce i suplementacja witaminy D często mogą prowadzić do hiperkalcemii. Nasilenie zależy od wielu czynników, ale hiperkalcemia w sarkoidozie dobrze odpowiada na leczenie.
Hiperkalciuria
Hiperkalciuria jest znacznie częstsza niż hiperkalcemia: 30-40% pacjentów z sarkoidozą ma nadmierne stężenie wapnia w moczu. Nadmiar wapnia w moczu powoduje problemy, ponieważ ma tendencję do tworzenia soli, które krystalizują; kryształy te mogą powodować ból lub inne objawy ze strony układu moczowego, zależnie od ich wielkości i umiejscowienia, a duże kryształy są nazywane kamieniami nerkowymi.
Leczenie hiperkalcemii i hiperkalciurii
Hiperkalcemia związana z sarkoidozą jest dobrze opisanym celem swoistych terapii sarkoidozy. Steroidy stosuje się w pierwszej kolejności wraz z leczeniem nieswoistym dla sarkoidozy, obejmującym nawodnienie (np. płyny dożylne), a czasem leki moczopędne. W zależności od stężenia wapnia we krwi pacjenci mogą wymagać hospitalizacji w celu podawania płynów dożylnie. Regularne monitorowanie stężenia wapnia ma kluczowe znaczenie dla upewnienia się, że stan się nie pogarsza, oraz wyeliminowania ryzyka dodatkowych działań niepożądanych leków.
Jeżeli hiperkalciuria jest łagodna, można ją kontrolować poprzez zmianę diety i zaprzestanie przyjmowania suplementów witaminy D. Można też rozważyć ograniczenie czasu spędzanego na słońcu. Jeżeli takie leczenie okaże się nieskuteczne, hiperkalciuria wskazywałaby na aktywność sarkoidozy układowej i można rozważyć leczenie steroidami oraz innymi lekami.
Źródło: https://www.sarcoidosisuk.org/hypercalcaemia-and-hypercalciuria/