Calcium in de urine en calcium in het bloed
Hypercalciëmie en hypercalciurie
Hypercalciëmie (te veel calcium in het bloed) en hypercalciurie (te veel calcium in de urine) kunnen voorkomen bij een klein maar aanzienlijk aantal patiënten met sarcoïdose. De afwijkende calciumstofwisseling houdt hoogstwaarschijnlijk verband met een verhoogde activiteit van een lichaamseigen enzym (1-alfa-hydroxylase) bij patiënten met sarcoïdose, dat verantwoordelijk is voor de aanmaak van calcitriol (de actieve vorm van vitamine D).
Hypercalciëmie
Hypercalciëmie is vastgesteld bij 5-10% van de patiënten met sarcoïdose. Ze ontstaat door een toename van het enzym (1-alfa-hydrolase) bij patiënten met sarcoïdose, dat alle vormen van vitamine D (blootstelling aan de zon, voeding, supplementen) omzet in de actieve vorm. Hypercalciëmie heeft een negatieve invloed op het vermogen van het lichaam om zijn normale functies uit te voeren, wat in sommige gevallen levensbedreigend kan zijn. Hypercalciëmie houdt verband met een verminderde nierfunctie en zelfs nierfalen bij tot de helft van de patiënten met hypercalciëmie.
Zodra bij routinematig bloedonderzoek (bij onderzoek naar symptomen of bij toeval) is vastgesteld dat een patiënt met sarcoïdose hypercalciëmie heeft, moeten de vitamine D-spiegel, de PTH-spiegel, het calciumgehalte in de 24-uursurine en de nierfunctie (urine, creatinine, elektrolyten) worden gecontroleerd. Primaire hyperparathyreoïdie moet worden uitgesloten. Blootstelling aan de zon en vitamine D-suppletie kunnen vaak tot hypercalciëmie leiden. De ernst hangt van veel factoren af, maar hypercalciëmie bij sarcoïdose reageert goed op behandeling.
Hypercalciurie
Hypercalciurie komt veel vaker voor dan hypercalciëmie: 30-40% van de patiënten met sarcoïdose heeft een overmatig calciumgehalte in de urine. Overtollig calcium in de urine veroorzaakt problemen doordat het de neiging heeft zouten te vormen die kristalliseren. Deze kristallen kunnen pijn of andere urinewegklachten veroorzaken, afhankelijk van hun grootte en plaats, en grote kristallen staan bekend als nierstenen.
Behandeling van hypercalciëmie en hypercalciurie
Hypercalciëmie die samenhangt met sarcoïdose is een goed beschreven doelwit van specifieke sarcoïdosebehandelingen. Steroïden worden in eerste instantie gebruikt samen met behandelingen die niet specifiek op sarcoïdose zijn gericht, waaronder hydratie (bijvoorbeeld intraveneuze vloeistoffen) en soms diuretica. Afhankelijk van het calciumgehalte in het bloed kunnen patiënten in het ziekenhuis moeten worden opgenomen voor intraveneuze vloeistoftoediening. Consequente controle van het calciumgehalte is essentieel om te waarborgen dat de toestand niet verslechtert en om het risico op bijkomende bijwerkingen van geneesmiddelen weg te nemen.
Bij een milde vorm kan hypercalciurie onder controle worden gehouden door de voeding aan te passen en te stoppen met vitamine D-supplementen. Ook kan worden overwogen de tijd in de zon te beperken. Als deze behandelingen niet werken, zou hypercalciurie wijzen op activiteit van systemische sarcoïdose en kan behandeling met steroïden en andere geneesmiddelen worden overwogen.
Bron: https://www.sarcoidosisuk.org/hypercalcaemia-and-hypercalciuria/