Metoda „fenotypowania ACE” może pomóc w rozpoznawaniu sarkoidozy układowej
Technika obejmuje pomiar aktywności ACE pochodzącego z innych tkanek, a nie całkowitego poziomu we krwi
Awatar Marisy Wexler, MS
Marisa Wexler, MS | 14 października 2022
Badacze kliniczni zaproponowali nowy rodzaj analizy biochemicznej, nazywany fenotypowaniem ACE, który może pomóc w diagnozowaniu zajęcia narządów poza płucami w sarkoidozie.
Nowy rodzaj analizy biochemicznej, nazywany fenotypowaniem ACE, może pomóc w diagnozowaniu zajęcia narządów poza płucami w sarkoidozie, sugeruje badanie.
„Uważamy, że nasza metoda pozwala na nieinwazyjne wykrywanie pacjentów z sarkoidozą układową” — napisali badacze.
Cechą sarkoidozy jest powstawanie skupisk komórek zapalnych, zwanych ziarniniakami, w narządach ciała. Najczęściej zajęte są płuca i wtedy mówi się o sarkoidozie płucnej, ale choroba może też dotyczyć wielu narządów jednocześnie, co określa się jako sarkoidozę układową.
!!!!! Ustalenie dokładnego zakresu zajęcia narządów przez chorobę jest ważne dla zapewnienia odpowiedniej opieki !!!!!
Enzym ACE (enzym konwertujący angiotensynę) występuje normalnie w wielu tkankach, a także w ziarniniakach związanych z sarkoidozą. Odgrywa ważną rolę w regulacji ciśnienia krwi. Chociaż podwyższone poziomy ACE są częste w sarkoidozie, wcześniejsze badania wykazały, że samo mierzenie tych poziomów nie jest użytecznym biomarkerem sarkoidozy, ponieważ nie odzwierciedlają one aktywności choroby.
W zależności od miejsca wytwarzania enzym ACE ma nieco inny kształt ze względu na niewielkie różnice w cząsteczkach cukru związanych z łańcuchem białkowym.
W ciągu trzech dekad badań nad tym białkiem zespół naukowców z USA i Rosji wytworzył liczne przeciwciała, które mogą swoiście wiązać się z ACE pochodzącym z określonej tkanki. Wykorzystując te przeciwciała, badacze proponują tu nową strategię analityczną, nazywaną fenotypowaniem ACE lub określaniem odcisku palca ACE.
ACE komórek odpornościowych dostarcza wskazówek
Metoda ta obejmuje pomiar całkowitej aktywności ACE za pomocą standaryzowanych analiz enzymatycznych, a następnie zastosowanie przeciwciał do określenia udziału enzymu ACE pochodzącego z różnych tkanek organizmu.
Zwykle większość ACE we krwi pochodzi z płuc. Badacze zasugerowali, że zwiększony udział ACE pochodzącego z komórek odpornościowych może oznaczać aktywność sarkoidozy poza płucami. Podkreślili, że metoda ta analizuje udziały enzymu ACE pochodzącego z różnych tkanek, a nie całkowite poziomy enzymu we krwi.
„Głównym ograniczeniem wykorzystania pomiaru ACE w surowicy (krwi) jako wiarygodnego biomarkera sarkoidozy jest obserwacja, że poziom ACE może być podwyższony w innych procesach chorobowych. Nasze nowe podejście oparte na odcisku palca ACE pomaga rozwiązać tę problematyczną kwestię” — napisali.
Jako potwierdzenie koncepcji tego podejścia badacze przeanalizowali próbki krwi 20 pacjentów kliniki pulmonologicznej. Na podstawie fenotypu ACE ośmioro z nich miało wyniki wskazujące na sarkoidozę poza płucami. Badanie PET u dwojga z nich potwierdziło zapalenie poza płucami przypominające sarkoidozę.
Badacze zaobserwowali również pacjenta z wysokim poziomem ACE, ale bez wyników fenotypowania ACE wskazujących na sarkoidozę. Ostatecznie ustalono, że pacjent ten ma nadczynność tarczycy.
„Ten przykład pokazuje potencjał tego podejścia do «wykluczania» sarkoidozy układowej pomimo obecności podwyższonego poziomu ACE” — napisali badacze. „Możliwość wykluczenia zajęcia narządu pozapłucnego [poza płucami] za pomocą stosunkowo nieinwazyjnego i tańszego niż PET testu stanowi istotny postęp kliniczny”.
W ostatniej serii testów naukowcy przeanalizowali ACE we krwi 68 osób z rozpoznaną sarkoidozą. Chociaż pacjenci ci mieli na ogół wyższy poziom ACE niż osoby bez tej choroby, fenotypowanie ACE nie wykazało istotnej różnicy między osobami z wyraźnymi objawami klinicznymi zajęcia narządów poza płucami a osobami bez takich objawów.
Badacze przypuszczali, że metoda fenotypowania ACE mogłaby wykrywać zajęcie pozapłucne dopiero po przekroczeniu przez tworzenie ziarniniaków określonego progu obciążenia chorobą. Stwierdzili, że potrzebne są dalsze badania nad tym potencjalnym biomarkerem.
„Metoda fenotypowania ACE ma potencjał, [aby] wnieść istotną wartość na bardzo wczesnym etapie oceny pacjentów z podejrzeniem sarkoidozy. Jeśli jej użyteczność i dokładność zostaną potwierdzone w kolejnych badaniach, proponujemy dodanie jej do algorytmu oceny sarkoidozy już podczas pierwszej wizyty klinicznej, na której podejrzewa się sarkoidozę” — powiedzieli badacze.
Autorka: Marisa Wexler, MS
Źródło: https://sarcoidosisnews.com/news/diagnosing-systemic-sarcoidosis-may-be-aided-with-ace-phenotyping/
WARTOŚCI ENZYMU WĄTROBOWEGO ACE
ACE – enzym konwertujący angiotensynę
Przedział referencyjny w podanym źródle: 16–68. Zakresy referencyjne zależą od laboratorium, metody i próbki; ten zakres nie jest uniwersalny.
Poziomy ACE w surowicy są podwyższone u 40% pacjentów z sarkoidozą, zależnie od czasu, jaki upłynął od rozpoznania, ostrego lub przewlekłego charakteru choroby, jej rozległości, stadium radiologicznego i wielu innych czynników. Podwyższone wartości ACE nie są jednak swoiste wyłącznie dla sarkoidozy.
Podwyższone wartości wystąpią na przykład w wyniku rozwoju zmiany w wątrobie.
KORELACJA PODWYŻSZONEGO ACE I ZIARNINIAKÓW
Poziom ACE (enzymu konwertującego angiotensynę) w surowicy u pacjentów z sarkoidozą z typowymi i nietypowymi obrazami HRCT
Shahram Kahkouee, Katayoon Samadi, [...] i Lida Rezaiian
Sarkoidoza jest chorobą zapalną zajmującą wiele narządów. Przed upowszechnieniem tomografii komputerowej (CT) ciężkość sarkoidozy oceniano na podstawie nieprawidłowości na zdjęciu rentgenowskim klatki piersiowej. HRCT pozwala odróżnić aktywne zmiany zapalne od nieodwracalnego włóknienia. W tym badaniu przeanalizowaliśmy różne poziomy ACE u 148 pacjentów z rozpoznaną sarkoidozą.
Na podstawie wyników HRCT podzieliliśmy tych pacjentów na cztery grupy: 1) pacjenci z rozpoznaną chorobą przewlekłą; 2) pacjenci z rozpoznaną chorobą nieprzewlekłą; 3) pacjenci wykazujący typowe zmiany w HRCT; oraz 4) pacjenci wykazujący nietypowe zmiany w HRCT. Następnie obliczono i porównano średni poziom ACE w każdej grupie.
Badania HRCT pacjentów z przewlekłą sarkoidozą wykazały więcej nietypowych wzorców sarkoidozy. Ponadto istniała odwrotna korelacja między przewlekłością a poziomem ACE (wartość P <0,05).
HRCT jest kolejną metodą, która mogłaby być przydatna, gdy rozpoznanie sarkoidozy nie jest ostateczne.
Słowa kluczowe MeSH: inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę, czterowymiarowa tomografia komputerowa, sarkoidoza
Sarkoidoza jest chorobą zapalną zajmującą wiele narządów, o nieustalonym pochodzeniu, związaną z komórkami nabłonkowatymi nieserowaciejących ziarniniaków i limfocytarnym zapaleniem pęcherzyków płucnych.
Obszary zajęte przez tę chorobę u 90% pacjentów z sarkoidozą to węzły chłonne wnękowe i śródpiersiowe oraz miąższ płuc.
Chociaż u tych pacjentów przeważają objawy płucne i ogólnoustrojowe, 50% nie ma objawów, a rozpoznanie jest nieoczekiwane i następuje po wykryciu nieprawidłowości na zdjęciach rentgenowskich klatki piersiowej.
Przed powszechnym zastosowaniem tomografii komputerowej (CT) ciężkość sarkoidozy, na podstawie nieprawidłowości na zdjęciu rentgenowskim klatki piersiowej, klasyfikowano według metody Kveima-Siltzbacha. Badanie CT, zwłaszcza tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości (HRCT), jest bardzo skuteczne w wykrywaniu niewielkich nieprawidłowości miąższu płuc w początkowych stadiach sarkoidozy. Ponadto HRCT pozwala odróżnić aktywne zmiany zapalne od nieodwracalnego włóknienia. Na przykład takie obrazy jak guzki miąższowe, zacienienia typu matowej szyby i zacienienia pęcherzykowe wskazują na zapalenie ziarniniakowe, które zwykle jest odwracalne po leczeniu. Natomiast nieprawidłowości takie jak zmiany typu plastra miodu, tworzenie pęcherzy i grube przegrodowe rozstrzenie oskrzeli wskazują na nieodwracalne włóknienie.
Typowa sarkoidoza.
Biomarkery surowicze mogą być pomocniczymi wskaźnikami w ocenie sarkoidozy, ale same nie ustalają rozpoznania. Rozpoznanie opiera się na całościowej ocenie klinicznej, a w razie potrzeby również na wyniku badania histopatologicznego oraz wykluczeniu innych możliwych przyczyn.
Jedną z trudności w rozpoznawaniu sarkoidozy na podstawie analizy materiału patologicznego jest podobieństwo jej obrazu patologicznego do innych chorób ziarniniakowych, które również charakteryzują się wysokim poziomem ACE. Dlatego znalezienie związku między radiologicznym wzorcem choroby a poziomem ACE ma dużą wartość jako metoda diagnostyczna, gdy poziom ACE i analiza patologiczna nie są rozstrzygające.
W tym badaniu przeanalizowaliśmy różne poziomy ACE u 148 pacjentów z rozpoznaną sarkoidozą. Na podstawie wyników HRCT podzieliliśmy tych pacjentów na cztery grupy: 1) pacjenci z rozpoznaną chorobą przewlekłą; 2) pacjenci z rozpoznaną chorobą nieprzewlekłą; 3) pacjenci wykazujący typowe zmiany w HRCT; oraz 4) pacjenci wykazujący nietypowe zmiany w HRCT.
Materiał i metody
W tym badaniu przeanalizowaliśmy dokumentację szpitalną lub kliniczną 148 pacjentów, u których rozpoznano sarkoidozę według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Oddechowego/Amerykańskiego Towarzystwa Chorób Klatki Piersiowej/Światowego Stowarzyszenia Sarkoidozy i Innych Chorób Ziarniniakowych. Pacjenci ci zostali skierowani do szpitala Masih Daneshvari w Teheranie, w Iranie, w latach 2011–2014. Byli to pacjenci oddziału pulmonologicznego lub pacjenci kierowani do poradni na obserwację kontrolną. Od wszystkich pacjentów uzyskano pisemną świadomą zgodę.
Wszyscy pacjenci mieli sarkoidozę z zajęciem płuc. Pacjentów wykluczano z badania, jeśli palili lub mieli współistniejącą przewlekłą włóknistą chorobę płuc, taką jak hiperreaktywne zapalenie płuc lub śródmiąższowa choroba płuc, albo inną chorobę układową prowadzącą do zwiększenia poziomu ACE (taką jak przewlekła obturacyjna choroba płuc, rak płuc lub zespół nerczycowy).
Zarejestrowano dane pacjentów, w tym wiek, płeć i ostatni poziom ACE. Obrazy HRCT pacjentów zostały ocenione przez dwóch ekspertów, którzy osiągnęli zgodność. Nieprawidłowości takie jak zmiany typu plastra miodu, tworzenie pęcherzy i trakcyjnych rozstrzeni oskrzeli pasm włóknistych zwykle wskazują na przewlekłość choroby, dlatego pacjentów, których obrazy wykazywały takie nieprawidłowości, zaklasyfikowano do grupy przewlekłej, natomiast pacjentów, których obrazy wykazywały zmiany odwracalne, takie jak guzki miąższowe, zacienienia typu matowej szyby i zacienienia pęcherzykowe, zaklasyfikowano do grupy nieprzewlekłej.
Natomiast symetryczna limfadenopatia przedwnękowa i śródpiersiowa oraz mikroguzki okołolimfatyczne stanowią typowe zmiany sarkoidozy (Rycina 3), a makroguzki, masa płucna, zacienienia prosówkowe i zacienienia linijne uznaje się za nietypowe manifestacje (Rycina 1). Następnie obliczono i porównano średni poziom ACE w każdej grupie.
Analiza statystyczna
Analizę statystyczną przeprowadzono z wykorzystaniem oprogramowania SPSS (wersja 18). Wykonano analizę opisową, aby przedstawić zmienne ilościowe jako średnią (odchylenie standardowe), a zmienne kategorialne jako częstość (%). Dane kategorialne porównano za pomocą równania chi-kwadrat. Za istotność statystyczną przyjmuje się wartość mniejszą niż 0,05.
Wyniki
Badanie objęło stu czterdziestu ośmiu pacjentów z sarkoidozą. Średni wiek pacjentów wynosił 46 lat (odchylenie standardowe, 16), przy zakresie od 17 do 75 lat. Było 86 (58%) kobiet i 62 (42%) mężczyzn. Średni poziom ACE u pacjentów wynosił 68 U/L (odchylenie standardowe, 15), przy zakresie 3-259.
Jak pokazano w tabeli 1, pacjentów zaklasyfikowano według przewlekłości, typowych/nietypowych zmian oraz poziomu ACE. Poziom ACE podzielono na dwie grupy, z punktem odcięcia wynoszącym 50 U/L.
Klasyfikacja pacjentów na podstawie poziomu ACE i obrazów HRCT.
Spośród 127 pacjentów z chorobą nieprzewlekłą 82 (65%) miało typowe dla sarkoidozy obrazy HRCT, natomiast spośród 21 pacjentów z chorobą przewlekłą tylko siedmioro (33%) miało typowe obrazy HRCT. Związek między obrazem HRCT a przewlekłością choroby był istotny statystycznie (P =0,007).
Korelacja poziomu ACE z przewlekłością choroby oraz typowymi-nietypowymi wynikami HRCT.
Dyskusja
W tym badaniu oceniliśmy poziomy ACE i obrazy HRCT 148 pacjentów z sarkoidozą. Według naszych wyników istnieje związek między przewlekłością choroby a wzorcami HRCT. Badania HRCT pacjentów z przewlekłą sarkoidozą wykazały więcej nietypowych wzorców sarkoidozy. Istnieje również odwrotna korelacja między przewlekłością a poziomem ACE. Ponadto nie było istotnej statystycznie różnicy między typowymi i nietypowymi obrazami HRCT w zależności od poziomu ACE u pacjenta.
Poziom ACE w surowicy może być podwyższony u niektórych osób z sarkoidozą, ale także w innych stanach. Test ma ograniczoną czułość i swoistość oraz nie odzwierciedla wiarygodnie całkowitego obciążenia ziarniniakami. ACE interpretuje się łącznie z obrazem klinicznym i innymi wynikami; samo nie potwierdza ani nie wyklucza sarkoidozy.
KI-6 i sIL-2R to dwa inne markery surowicze, które są przeważnie podwyższone u pacjentów z sarkoidozą o wyższym stadium radiograficznym. Markery te są również szczególnie charakterystyczne dla postępu choroby i zmian w limfocytarnym zapaleniu pęcherzyków płucnych.
Badacze wykazali, że nie istnieje korelacja między poziomem ACE a rokowaniem w sarkoidozie [ 22 ] i że marker ten wskazuje całkowitą ilość ziarniniaków w całym organizmie, a nie zajęcie płuc.
Inne badania, w których analizowano wzrost poziomu ACE w innych chorobach ziarniniakowych i nieziarniniakowych, wykazały, że czułość i swoistość tego markera w rozpoznawaniu sarkoidozy wynoszą odpowiednio od 40% do 100% oraz od 83% do 99% [ 24 , 25 ]. Ponadto nie odnotowano różnic w poziomach ACE między płciami ani między różnymi grupami wiekowymi [ 26 , 27 ]. Wiele badań wykazało, że pacjenci z wyższym poziomem ACE chorują na cięższą sarkoidozę. Silverstein i współpracownicy wykazali odwrotną zależność między przewlekłością sarkoidozy a poziomem ACE, co również stwierdziliśmy.
W tym retrospektywnym badaniu ostatni pomiar u części pacjentów wykonano podczas leczenia prednizolonem, co stanowi ograniczenie analizy. Kortykosteroidy mogą wpływać na poziom ACE, dlatego lekarz uwzględnia leczenie przy interpretacji wyników. Nie przerywaj ani nie zmieniaj prednizolonu lub innego przepisanego leczenia w celu pomiaru ACE bez uzgodnienia z lekarzem.
Wnioski
W tym badaniu wykazaliśmy, że przewlekłość sarkoidozy według obrazów HRCT pacjentów jest odwrotnie proporcjonalna do ich poziomów ACE. Uznaje się to za kolejną wskazówkę diagnostyczną u pacjentów, których poziomy ACE i analizy patologiczne nie są przekonujące.
Polskie czasopismo radiologiczne
Wydawnictwo Termmedia