Hypothyreoïdie en sarcoïdose
Witte vrouwelijke patiënten lopen mogelijk een hoger risico op hypothyreoïdie
Auteur: Marta Figueiredo, PhD
Witte vrouwen met sarcoïdose en aantasting van meerdere organen lopen mogelijk een hoger risico op hypothyreoïdie, of een te traag werkende schildklier, dan andere mensen met deze aandoening met een overactief immuunsysteem, zo blijkt uit een onderzoek onder meer dan 3800 patiënten in de VS.
Volgens de gegevens werd hypothyreoïdie, die significant samenhing met vermoeidheid, depressie, fibromyalgie, obesitas en slaapgerelateerde ademhalingsstoornissen, namelijk vastgesteld bij 14% van de patiënten met sarcoïdose.
Hoewel de oorzaken van hypothyreoïdie bij patiënten met sarcoïdose onduidelijk blijven, suggereren deze bevindingen dat de mogelijkheid van een te traag werkende schildklier als een mogelijke bijkomende aandoening moet worden onderzocht. Dit geldt vooral voor patiënten met aantasting van meerdere organen, vermoeidheid en depressie, merkten de onderzoekers op.
Het onderzoek, ‘Prevalentie en kenmerken van zelfgerapporteerde hypothyreoïdie en het verband met niet-orgaanspecifieke verschijnselen bij patiënten met sarcoïdose in de VS: een landelijk registeronderzoek’, werd gepubliceerd in het tijdschrift ERJ Open Research.
Sarcoïdose is een sterk wisselende ontstekingsziekte die kan leiden tot de vorming van kleine abnormale knobbeltjes of noduli, granulomen genoemd, in vrijwel elk orgaan in het lichaam, meestal in de longen.
Eerdere onderzoeken hebben aangetoond dat patiënten met sarcoïdose een hoger risico hebben op hypothyreoïdie en een abnormale productie van antistoffen tegen de schildklier, die de activiteit ervan eveneens vermindert.
De precieze frequentie, klinische kenmerken en gevolgen van hypothyreoïdie bij patiënten met sarcoïdose zijn echter nog grotendeels onbekend.
Om deze kennislacune aan te pakken, analyseerden onderzoekers in de VS, in samenwerking met de Stichting voor Sarcoïdoseonderzoek (FSR), gegevens van 3822 patiënten met sarcoïdose die tussen juni 2014 en augustus 2019 de vragenlijst van het geavanceerde FSR-register voor de behandeling van sarcoïdose hadden ingevuld.
De online vragenlijst, die de deelnemers zelf invulden, leverde gegevens op over demografie, diagnostiek, orgaanaantasting, verschijnselen zoals hypothyreoïdie, lichamelijke en psychosociale gevolgen en de behandeling van sarcoïdose.
Volgens de onderzoekers was dit het grootste gepubliceerde onderzoek naar de frequentie, kenmerken en mogelijke gevolgen van een te traag werkende schildklier bij patiënten met sarcoïdose.
De resultaten lieten zien dat 538 (14,1%) patiënten hypothyreoïdie rapporteerden. Zij waren significant ouder (45,1 tegenover 43,1 jaar), vaker vrouw (90% tegenover 71%) en vaker wit (91% tegenover 78%) dan degenen die de schildklieraandoening niet rapporteerden.
Deze frequentie van hypothyreoïdie was ‘uitzonderlijk veel hoger dan die in de algemene bevolking wordt gerapporteerd, die in de Verenigde Staten tussen 3% en 7% ligt’, schreven de onderzoekers. Ze was echter vergelijkbaar met ‘wat in andere kleinere [groepen] met sarcoïdose werd waargenomen’, schreef het team.
Meer specifiek rapporteerde 20% van alle witte vrouwelijke patiënten in het onderzoek symptomen van hypothyreoïdie.
Daarnaast rapporteerde een significant groter deel van de patiënten met zelfgerapporteerde hypothyreoïdie aantasting van meerdere organen (51% tegenover 46%), en hadden meer van hen verschijnselen aan de huid, ogen, gewrichten, lever en traanklieren, die betrokken zijn bij het tranen van de ogen.
Bijkomende aandoeningen die verband hielden met sarcoïdose of het gebruik van corticosteroïden kwamen eveneens significant vaker voor in de groep met hypothyreoïdie dan bij degenen zonder te traag werkende schildklier.
De onderzoekers bekeken vervolgens mogelijke verbanden tussen hypothyreoïdie en andere verschijnselen, omdat de aandoening in de algemene bevolking eerder in verband was gebracht met depressie, obesitas, slaapapneu, waarbij de ademhaling tijdens de slaap stopt en weer begint, chronische vermoeidheid en fibromyalgie. Daarbij moet worden opgemerkt dat fibromyalgie een aandoening is die gepaard gaat met wijdverspreide pijn en vermoeidheid.
Na correctie voor mogelijke beïnvloedende factoren hing zelfgerapporteerde hypothyreoïdie significant samen met obesitas, slaapapneu, chronische vermoeidheid, depressie, het gebruik van antidepressiva en fibromyalgie.
Patiënten met sarcoïdose en hypothyreoïdie hadden ook een significant grotere kans om in het voorafgaande jaar meer dan zeven werkdagen te hebben gemist of hun werk wegens hun ziekte te hebben beëindigd, wat suggereert dat zij grotere lichamelijke beperkingen ondervonden.
Toen de onderzoekers een gegevensbestand van de Universiteit van Florida met nog eens 2189 volwassenen met sarcoïdose onderzochten, vonden zij vergelijkbare resultaten. Opvallend was dat deze groep een groter aandeel Afro-Amerikaanse patiënten omvatte dan de deelnemers aan de online enquête (38% tegenover 18,5%).
Uit deze resultaten bleek dat 15% van de patiënten hypothyreoïdie had, die significant samenhing met depressie, vermoeidheid, fibromyalgie, obesitas en slaapapneu. Dit suggereert dat de bevindingen van het onderzoek kunnen worden gegeneraliseerd naar de gehele populatie van patiënten met sarcoïdose.
Omdat chronische vermoeidheid eerder in verband was gebracht met depressie, obesitas, slaapapneu en fibromyalgie, suggereren de bevindingen van dit onderzoek bovendien dat ‘vermoeidheid bij sarcoïdose multifactorieel is en ook kan samenhangen met hypothyreoïdie’, schreef het team.
De gegevens benadrukten dat ‘hypothyreoïdie een veelvoorkomende comorbiditeit is bij patiënten met sarcoïdose, vaak samenhangt met aantasting van meerdere organen door sarcoïdose en een mogelijk omkeerbare bijdrage kan leveren aan vermoeidheid, depressie en lichamelijke beperkingen in deze populatie’, voegden zij toe.
‘Wij bevelen aan om routinematige screening op hypothyreoïdie te overwegen bij patiënten met sarcoïdose, vooral bij degenen met sarcoïdose in meerdere organen, vermoeidheid en depressie’, schreven de onderzoekers.
Het blijft echter onduidelijk of hypothyreoïdie in deze patiëntenpopulatie wordt veroorzaakt door de vorming en ophoping van granulomen in de schildklier, door abnormale immuunreacties die verband houden met sarcoïdose, of door het gebruik van bepaalde geneesmiddelen die hypothyreoïdie veroorzaken, benadrukte het team.
Verder onderzoek is nodig om de oorzaken van hypothyreoïdie bij sarcoïdose beter te begrijpen, gemeenschappelijke ziektegerelateerde routes te identificeren en de gevolgen van hypothyreoïdie voor niet-orgaanspecifieke symptomen bij patiënten met sarcoïdose te beoordelen.
Bron: https://sarcoidosisnews.com/news/white-female-sarcoidosis-patients-face-higher-risk-hypothyroidism/