Veranderingen in leefstijl en complicaties
Sarcoïdose leidt vaak tot de ontwikkeling van abnormale massa's op de huid en zelfs in het lichaam. Bij de behandeling van sarcoïdose moeten de symptomen zorgvuldig worden gevolgd om het verloop van de ziekte en de effectiviteit van de behandeling te beoordelen.
Huismiddeltjes en veranderingen in leefstijl bij sarcoïdose
De meeste mensen met sarcoïdose hebben last van chronische vermoeidheid. Hoewel er geen specifieke ‘huismiddeltjes’ zijn die effectief zijn bij de behandeling van sarcoïdose, kunnen bepaalde aanpassingen in de leefstijl helpen, waaronder:
- Regelmatige, matige lichaamsbeweging
- Goede slaaphygiëne
- Een normaal lichaamsgewicht behouden
Een voedingspatroon met volwaardige, onbewerkte voedingsmiddelen volgen – ontstekingsbevorderende voedingsmiddelen, zoals producten met toegevoegde suikers, gefrituurde of bewerkte producten en ‘junkfood’, moeten worden vermeden.
- Stoppen met roken
- Omgaan met stress – dit is belangrijk om verergering van de symptomen van sarcoïdose te voorkomen.
- Meditatie en ontspanningstherapieën kunnen erg behulpzaam zijn.
- Deelnemen aan een lotgenotengroep voor sarcoïdose – ook dit kan helpen doordat je in contact komt met andere mensen die met deze ongebruikelijke aandoening worstelen.
Complicaties van onbehandelde sarcoïdose
De meeste patiënten met sarcoïdose hebben geen behandeling nodig en hun toestand verbetert na verloop van tijd.
Sommige mensen kunnen ondanks het ontbreken van symptomen radiologische tekenen van longziekte in stadium II of III hebben. Hun wordt vaak aangeraden een behandeling te ondergaan om verdere longschade te voorkomen.
Als de aandoening bij deze patiënten niet wordt behandeld, kan er verergering van de longziekte en longfibrose optreden, wat tot chronische longschade kan leiden. Dit geldt ook voor ‘extrapulmonale’ betrokkenheid van de ziekte, die zonder behandeling kan voortschrijden.
Het risico op een beroerte bij ernstige sarcoïdose
Over het algemeen niet, maar ongeveer 5%-10% van de patiënten met sarcoïdose kan sarcoïdose van het centrale zenuwstelsel hebben, (1) wat tot uiteenlopende neurologische problemen kan leiden die vaak op een beroerte lijken, omdat granulomen zich in de hersenen kunnen ophopen.
Andere neurologische symptomen kunnen epileptische aanvallen, verwardheid en zwakte van de perifere zenuwen omvatten.
Vitamine D-toxiciteit bij patiënten met sarcoïdose
De vitamine D-stofwisseling bij sarcoïdose is vrij complex en onvoldoende begrepen.
Hypercalciëmie en hypercalciurie komen vaak voor bij sarcoïdose. Men denkt dat dit komt door overmatige activering van vitamine D door macrofagen (witte bloedcellen die bij ontstekingen betrokken zijn) in de granulomen.
Een van de vele functies van vitamine D is het reguleren van de calciumstofwisseling. Verhoogde vitamine D-niveaus leiden tot een verhoogde calciumopname in de darmen en het onttrekken van calcium aan de botten, wat bijdraagt aan osteoporose.
Is sarcoïdose een besmettelijke ziekte?
Nee, dat is het niet.
Overlijden door sarcoïdose van de longen
Hoewel bij 90% van de mensen met sarcoïdose de longen zijn aangetast, ontwikkelt slechts een klein aantal patiënten stadium IV van de ziekte. Dit wijst op gevorderde longfibrose en aanzienlijke chronische longinsufficiëntie. (3)
Terwijl ongeveer 65% van de mensen met longaantasting binnen 2-5 jaar volledige remissie bereikt, ontwikkelt ongeveer een derde van de patiënten een chronische longziekte die behandeling vereist. (4) Het sterftecijfer bij sarcoïdose is ongeveer 5%, meestal door gevorderde longziekte. (5)
De rol van genen bij het ontstaan van sarcoïdose
Eerstegraads familieleden hebben een licht verhoogd risico op het ontwikkelen van sarcoïdose, maar het komt niet vaak voor dat meerdere gevallen binnen een familie optreden.
Een aantal genen is in verband gebracht met een verhoogd risico op sarcoïdose (6), maar dit verband is niet sterk. Hoewel er een zekere genetische component lijkt te zijn, lijken omgevingsfactoren veel belangrijker voor het ontstaan van de ziekte.
Aandoeningen die op sarcoïdose lijken
Veel longafwijkingen bij sarcoïdose, waaronder granulomen in het aangetaste weefsel, lijken sterk op die bij tuberculose. Daarom is het zelfs met een biopsie moeilijk om deze aandoeningen van elkaar te onderscheiden.
Tuberculosegranulomen zijn echter verkazend, terwijl granulomen bij sarcoïdose niet-verkazend zijn. Een ervaren patholoog kan dit onderscheid maken.
Sarcoïdose kan op verschillende andere aandoeningen lijken, waaronder:
Schimmelinfecties
Lymfoom
De ziekte van Hodgkin
Hepatitis
Het syndroom van Sjögren
Reumatoïde artritis
Vasculitis
Het is dus belangrijk om deze aandoeningen in overweging te nemen en uit te sluiten.
Hoe worden deze aandoeningen vastgesteld?
Het is ook belangrijk om tuberculose uit te sluiten met een sputumkweek, een huidtest (PPD) of een QuantiFERON-TB Gold-bloedtest. Bij een vermoeden van lymfoom of de ziekte van Hodgkin is een weefselbiopsie nodig om een kwaadaardige aandoening uit te sluiten.
Sommige patiënten met sarcoïdose hebben uitgesproken gewrichtspijn en zwelling, wat op reumatoïde artritis kan lijken. Als de speekselklieren en de ogen zijn aangetast, kan het syndroom van Sjögren worden overwogen.
Hoewel het meestal niet moeilijk is om deze aandoeningen te onderscheiden, is het door de aanzienlijke klinische overlap van verschijnselen en symptomen belangrijk om alle diagnostische mogelijkheden te overwegen. Hiervoor is een ervaren arts nodig, meestal een reumatoloog of longarts.
Het verband tussen het syndroom van Löfgren en sarcoïdose
Het syndroom van Löfgren is een bijzondere subgroep van sarcoïdose die zich uit in hilaire lymfadenopathie op een röntgenfoto van de borstkas, erythema nodosum, vaak met zwelling van de enkels en knieën, en artritis.
Deze aandoening kan vrij acuut zijn en gaat gepaard met systemische symptomen van vermoeidheid en malaise. Gelukkig verdwijnt ze in 90% van de gevallen, meestal binnen 2 jaar, en keert ze niet terug. (7)
Is sarcoïdose een chronische ziekte?
Hoewel sarcoïdose als een chronische ziekte wordt beschouwd, verschilt het ziekteverloop. Veel patiënten maken perioden van symptomatische ziekte door die behandeling vereisen, waarna ze opknappen en gedurende langere tijd ziektevrij worden. Minder vaak vereisen aanhoudende symptomen een voortdurende behandeling met geneesmiddelen om de ziekte onder controle te houden.
Tot slot
Er is geen geneesmiddel dat sarcoïdose geneest, maar de meeste gevallen verdwijnen vanzelf en patiënten zien hun huidafwijkingen verdwijnen. Het is echter belangrijk om sarcoïdose in andere organen zo vroeg mogelijk op te sporen, omdat tijdig ingrijpen ernstige gezondheidsproblemen kan voorkomen.
Auteur: David Lans, DO, FACP | Reumatoloog
Bron: https://www.emedihealth.com/respiratory-health/lung-diseases/sarcoidosis-lifestyle-changes