Zmiany stylu życia i powikłania

Sarkoidoza często prowadzi do powstawania nieprawidłowych mas na skórze, a nawet wewnątrz ciała. Leczenie sarkoidozy wymaga uważnego monitorowania objawów, aby śledzić postęp choroby i skuteczność leczenia.

Domowe sposoby i zmiany stylu życia przy sarkoidozie

Większość osób z sarkoidozą doświadcza przewlekłego zmęczenia. Chociaż nie istnieją konkretne „domowe sposoby” skuteczne w leczeniu sarkoidozy, pewne zmiany stylu życia mogą pomóc, w tym:

- Regularna, umiarkowana aktywność fizyczna

- Odpowiednia higiena snu

- Utrzymywanie prawidłowej masy ciała

Stosowanie diety opartej na pełnowartościowych, nieprzetworzonych produktach – należy unikać żywności prozapalnej, na przykład produktów z dodatkiem cukru, smażonych lub przetworzonych oraz „śmieciowego jedzenia”.

- Rzucenie palenia

- Radzenie sobie ze stresem – jest to ważne, aby uniknąć nasilenia objawów sarkoidozy.

- Medytacja i terapie relaksacyjne mogą być bardzo pomocne.

- Uczestnictwo w grupie wsparcia dla osób z sarkoidozą – może to również pomóc dzięki nawiązaniu kontaktu z innymi osobami zmagającymi się z tą rzadko występującą chorobą.

Powikłania nieleczonej sarkoidozy

Większość pacjentów z sarkoidozą nie wymaga leczenia, a ich stan z czasem się poprawia.

U niektórych osób pomimo braku objawów mogą występować radiologiczne cechy choroby płuc w stadium II lub III. Często zaleca się im podjęcie leczenia, aby zapobiec dalszemu uszkodzeniu płuc.

Jeśli u takich pacjentów choroba pozostaje nieleczona, może dojść do pogorszenia choroby płuc i zwłóknienia płuc, co może prowadzić do przewlekłego uszkodzenia płuc. Dotyczy to również zajęcia „pozapłucnego”, które bez leczenia może postępować.

Ryzyko udaru mózgu w ciężkiej sarkoidozie

Zasadniczo nie, ale u około 5%-10% pacjentów z sarkoidozą może występować sarkoidoza ośrodkowego układu nerwowego, (1) co może prowadzić do szeregu problemów neurologicznych, często przypominających udar mózgu, ponieważ ziarniniaki mogą gromadzić się w mózgu.

Inne objawy neurologiczne mogą obejmować napady drgawkowe, splątanie i osłabienie funkcji nerwów obwodowych.

Toksyczność witaminy D u pacjentów z sarkoidozą

Metabolizm witaminy D w sarkoidozie jest dość złożony i niedostatecznie poznany.

Hiperkalcemia i hiperkalciuria często występują w sarkoidozie. Uważa się, że wynika to z nadmiernej aktywacji witaminy D przez makrofagi (białe krwinki uczestniczące w zapaleniu) obecne w ziarniniakach.

Jednym z wielu działań witaminy D jest regulowanie metabolizmu wapnia. Podwyższone stężenie witaminy D powoduje zwiększone wchłanianie wapnia w jelitach i wypłukiwanie wapnia z kości, co przyczynia się do osteoporozy.

Czy sarkoidoza jest chorobą zakaźną?

Nie, nie jest.

Zgon w przebiegu sarkoidozy płuc

Chociaż u 90% osób z sarkoidozą dochodzi do zajęcia płuc, tylko u niewielkiej liczby pacjentów choroba postępuje do stadium IV, które oznacza zaawansowane zwłóknienie płuc i znaczną przewlekłą niewydolność płuc. (3)

Około 65% osób z zajęciem płuc osiąga całkowitą remisję w ciągu 2-5 lat, natomiast u około jednej trzeciej pacjentów rozwija się przewlekła choroba płuc wymagająca leczenia. (4) Śmiertelność z powodu sarkoidozy wynosi około 5%, zwykle wskutek zaawansowanej choroby płuc. (5)

Rola genów w rozwoju sarkoidozy

U krewnych pierwszego stopnia występuje nieznacznie zwiększone ryzyko rozwoju sarkoidozy, ale rodzinne występowanie przypadków nie jest częste.

Wiele genów powiązano ze zwiększonym ryzykiem rozwoju sarkoidozy (6), ale związek ten nie jest silny. Wydaje się, że chociaż istnieje pewien komponent genetyczny, czynniki środowiskowe są znacznie ważniejsze dla rozwoju choroby.

Choroby przypominające sarkoidozę

Wiele zmian w płucach w przebiegu sarkoidozy, w tym ziarniniaki w zajętej tkance, wygląda bardzo podobnie do zmian obserwowanych w gruźlicy. Dlatego trudno odróżnić te choroby nawet na podstawie biopsji.

Jednak ziarniniaki gruźlicze są serowaciejące, podczas gdy ziarniniaki w sarkoidozie są nieserowaciejące. Doświadczony patolog potrafi je odróżnić.

Sarkoidoza może przypominać wiele innych chorób, w tym:

Zakażenia grzybicze

Chłoniaka

Chorobę Hodgkina

Zapalenie wątroby

Zespół Sjögrena

Reumatoidalne zapalenie stawów

Zapalenie naczyń

Dlatego ważne jest uwzględnienie tych chorób i ich wykluczenie.

Jak diagnozuje się te choroby?

Ważne jest również wykluczenie gruźlicy za pomocą posiewu plwociny, testu skórnego (PPD) lub badania krwi QuantiFERON-TB Gold. W przypadku podejrzenia chłoniaka lub choroby Hodgkina konieczna będzie biopsja tkanki, aby wykluczyć nowotwór złośliwy.

Niektórzy pacjenci z sarkoidozą mają silne bóle i obrzęki stawów, co może przypominać reumatoidalne zapalenie stawów. W przypadku zajęcia ślinianek i oczu można rozważyć zespół Sjögrena.

Chociaż odróżnienie tych chorób zwykle nie jest trudne, ze względu na znaczne kliniczne nakładanie się oznak i objawów ważne jest rozważenie wszystkich możliwości diagnostycznych. Potrzebny jest doświadczony lekarz, zwykle reumatolog lub pulmonolog.

Związek między zespołem Löfgrena a sarkoidozą

Zespół Löfgrena jest szczególną podgrupą sarkoidozy, która objawia się powiększeniem wnękowych węzłów chłonnych na zdjęciu rentgenowskim klatki piersiowej, rumieniem guzowatym, często z obrzękiem kostek i kolan, oraz zapaleniem stawów.

Stan ten może mieć dość ostry przebieg i wiąże się z ogólnoustrojowymi objawami zmęczenia i osłabienia. Na szczęście ustępuje w 90% przypadków, zwykle w ciągu 2 lat, i już nie nawraca. (7)

Czy sarkoidoza jest chorobą przewlekłą?

Chociaż sarkoidozę uważa się za chorobę przewlekłą, jej przebieg jest zróżnicowany. Wielu pacjentów doświadcza epizodów objawowej choroby wymagających leczenia, po których następuje poprawa i długie okresy wolne od choroby. Rzadziej utrzymujące się objawy wymagają stałego leczenia farmakologicznego w celu kontrolowania choroby.

Słowo na zakończenie

Nie ma lekarstwa na sarkoidozę, ale większość przypadków ustępuje samoistnie, a pacjenci obserwują ustępowanie zmian skórnych. Ważne jest jednak jak najwcześniejsze wykrycie sarkoidozy w innych narządach, ponieważ odpowiednio wczesna interwencja może zapobiec poważnym problemom zdrowotnym.

Autor: David Lans, DO, FACP | Reumatolog

Źródło: https://www.emedihealth.com/respiratory-health/lung-diseases/sarcoidosis-lifestyle-changes