SARCOÏDOSE EN GEWRICHTEN, SPIEREN EN BOTTEN
Sarcoïdose kan veel delen van het lichaam aantasten, waaronder de gewrichten, spieren en botten. Ongeveer 1 op de 5 patiënten met sarcoïdose heeft deze klachten van het bewegingsapparaat. Hier vindt u meer informatie over de symptomen, onderzoeken en behandeling van sarcoïdose die de gewrichten, spieren en botten aantast.
Botten
Sarcoïdose kan de botten op twee manieren beïnvloeden: rechtstreeks door ontsteking in het bot en indirect door behandelingen die worden ingezet om de symptomen van sarcoïdose te verlichten.
Symptomen
De meeste mensen met sarcoïdose in de botten ervaren geen symptomen. Eventuele botveranderingen door deze aandoening worden zichtbaar op beeldvormend onderzoek. Uw arts zal vaak aanvullend onderzoek willen doen: deze veranderingen kunnen ook door andere aandoeningen worden veroorzaakt en het is belangrijk vast te stellen of ze het gevolg zijn van sarcoïdose.
Het is mogelijk niet nodig uw behandeling voor sarcoïdose te veranderen als uw botten zijn aangetast, vooral als ze geen klachten veroorzaken. Soms kan uw arts echter medicijnen aanraden die op het afweersysteem werken, vergelijkbaar met de behandeling van gewrichts- of spierziekten.
Bijwerkingen van de behandeling: patiënten met sarcoïdose worden vaak behandeld met corticosteroïden (prednisolon). Dit kan verweking van de botten (osteoporose) veroorzaken. Dunner geworden botten veroorzaken geen symptomen, maar zijn verzwakt, brozer en breken gemakkelijker.
Onderzoeken
Patiënten die langdurig met steroïden worden behandeld, kunnen op osteoporose worden onderzocht met een botdichtheidsmeting (een 'DEXA'-scan). Deze meet hoe sterk uw botten zijn en kan helpen bij het bepalen van de behandeling. Uw arts kan ook de calcium- en vitamine D-waarden meten. Sarcoïdose kan deze waarden beïnvloeden en ze zijn belangrijk voor gezonde botten.
Behandeling
Er zijn verschillende behandelingen die helpen de botten te versterken en botbreuken te voorkomen. Het meest voorgeschreven medicijn is alendroninezuur, eenmaal per week. Dit wordt soms voorgeschreven samen met calcium- en/of vitamine D-supplementen.
Omdat mensen met sarcoïdose vatbaar kunnen zijn voor een hoge calciumwaarde, is het belangrijk de calcium- en vitamine D-waarden te meten voordat u voedingssupplementen inneemt. Deze waarden worden vervolgens regelmatig gecontroleerd met bloedonderzoek. Ga voor meer advies naar de website van SarcoidosisUK.
Advies
Houd uw botten gezond:
-wees lichamelijk actief
-krijg voldoende calcium binnen (zuivelproducten, fruit en groenten)
-zorg voor voldoende vitamine D (zonlicht)
Gewrichten
Chronische gewrichtspijn treft minder dan 1% van alle patiënten met sarcoïdose. Het is belangrijk dat uw arts op de hoogte is van uw gewrichtsklachten, omdat veranderingen in de behandeling of fysiotherapie u kunnen helpen.
Symptomen: elk gewricht kan door sarcoïdose worden aangetast, maar vooral de gewrichten van de voeten, enkels en knieën worden getroffen.
De symptomen zijn meestal:
-pijn
-stijfheid en stijfheid
-zwelling, soms rood van kleur
Onderzoeken
Gewrichtspijn wordt vastgesteld na overleg met een arts. Soms is aanvullend onderzoek nodig. Dit kan bestaan uit röntgenfoto's van uw gewrichten of ander beeldvormend onderzoek (echografie of MRI). Uw arts kan met een naald en spuit een monster vocht uit uw gezwollen gewricht nemen (biopsie).
Behandeling
Er zijn verschillende behandelingen die de symptomen in uw gewrichten kunnen verminderen. Dit kunnen niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID's), corticosteroïden (prednisolon) of andere medicijnen die op het afweersysteem werken zijn, zoals methotrexaat.
Adviezen
Ontstoken gewrichten kunnen pijnlijk zijn en de dagelijkse beweging beperken. Probeer desondanks elke dag te bewegen en te oefenen. Bewegen kan helpen de stijfheid rond de gewrichten te verminderen. Als u door het oefenen matige tot ernstige gewrichtspijn krijgt, stop dan onmiddellijk en raadpleeg een arts.
'Syndroom van Löfgren'
Sommige patiënten kunnen plotseling gewrichtspijn en zwelling krijgen, meestal bij de enkels. Tegelijkertijd kunnen zij pijnlijke rode of paarse knobbels op de onderbenen ontwikkelen. Deze huidveranderingen worden 'erythema nodosum' genoemd. Wanneer deze symptomen samen optreden, kan uw arts een röntgenfoto van de borstkas laten maken om te zoeken naar vergrote lymfeklieren in de borstkas.
Deze lymfeklieren veroorzaken meestal geen symptomen. De combinatie van deze gewrichtsklachten, huidveranderingen (erythema nodosum) en vergrote lymfeklieren in de borstkas op de röntgenfoto wordt het 'syndroom van Löfgren' genoemd. Dit is een seizoensgebonden aandoening die het vaakst voorkomt in de lente en de herfst, wanneer de temperatuur verandert.
Behandeling
Het 'syndroom van Löfgren' gaat vaak vanzelf over, zonder dat specifieke medicijnen nodig zijn. Soms worden korte tijd niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID's) of corticosteroïden (prednisolon) gegeven om de symptomen te verlichten.
Spieren
Spierbetrokkenheid bij sarcoïdose komt relatief weinig voor. Sommige mensen kunnen knobbels in de spieren ontwikkelen die pijnlijk kunnen zijn. In andere gevallen is de spierbetrokkenheid minder specifiek en kan deze een gevoel van spierzwakte veroorzaken. Het is belangrijk uw arts te informeren als deze symptomen ontstaan.
Onderzoek
Dit kan bestaan uit scans van de spieren (een MRI-scan of een PET-CT-scan), elektrisch onderzoek van de spieren of het nemen van een spiermonster (biopsie). Spierbiopten zijn eenvoudige ingrepen die onder plaatselijke verdoving kunnen worden uitgevoerd.
Behandeling
Wanneer de spieren door sarcoïdose zijn aangetast, bestaat de behandeling meestal uit een combinatie van corticosteroïden (prednisolon) en andere medicijnen die op het afweersysteem werken (bijvoorbeeld azathioprine of methotrexaat).
De informatie is verzameld met hulp van sarcoïdosedeskundigen dr. K. Bechman en dr. J. Galloway, reumatologie, Kings College Hospital, Londen.
